Útreikningur lífeyris

Aldraðir – Útreikningur lífeyris

Skref 1: Viðmiðunartekjur

Viðmiðunartekjur eru þær tekjur sem reiknað er með við útreikning lífeyris og tengdra bóta. Þær eru fundnar út með því að draga frítekjumörk frá þeim tekjum (brúttótekjum) sem eru gefnar upp í tekjuáætlun. Tekjur sem eru undir frítekjumörkum hafa ekki áhrif við útreikning lífeyris.

Við útreikning grunnlífeyris gilda frítekjumörk fyrir samanlagðar tekjur. Ávallt er miðað við árstekjur þannig að það skiptir ekki máli hvort tekjurnar koma í einni summu einhvern tímann á árinu eða með jöfnum greiðslum í hverjum mánuði. Heildartalan í hverjum flokki er reiknuð og deilt á 12 mánuði. Ef lögum eða reglugerðum er breytt innan greiðsluárs getur þurft að skipta útreikningi í tímabil til samræmis við það. Undantekning er þó árið sem sótt er um. Þá er reiknað með tekjum þá mánuði sem eftir eru af yfirstandandi ári þegar taka lífeyris hefst.

  • Viðmiðunartekjur eru fundnar út áður en skattar eru dregnir frá.
  • Frítekjumörk eru mismunandi og sértæk eftir tekjutegundum eins og kemur fram í töflu 1.
Allar tölur gilda frá 1. janúar 2012

Tafla 1. Hvað má hafa í tekjur án þess að það hafi áhrif á útreikning?*1
Taflan sýnir frítekjumörk árstekna Ellilífeyrisþegar Örorku- og endurhæfingar- lífeyrisþegar
Tegund tekna

Tekjutrygging
Heimilisuppbót

Tekjutrygging
Heimilisuppbót

Atvinnutekjur 480.000 1.315.200
Lífeyrissjóðstekjur 120.000 328.800
Fjármagnstekjur, t.d. vextir, verðbætur, söluhagnaður og leigutekjur 98.640 98.640

Ekki er heimilt að draga frá hærri upphæð en sem nemur tekjum í viðkomandi tekjuflokki.

Í töflu 2 sést hvenær tekjur byrja að hafa áhrif á grunnlífeyri og við hvaða tekjumörk lífeyrir og tengdar bætur falla alveg niður. Heimilisuppbót er aðeins greidd til þeirra sem búa einir eða hafa börn yngri en 18 ára á framfæri.

Tafla 2. Yfirlit yfir helstu viðmið við útreikning lífeyris og tengdra bóta
Réttindi Mán.gr. Frítekjumark Greiðslur falla niður
Ellilífeyrir kr. ár mán. ár mán.
Ellilífeyrir /grunnlífeyrir 32.775 2.575.220 214.602 4.148.420 345.702
Tekjutrygging 103.427 0 0 3.632.027 302.669
Heimilisuppbót 30.480 0 0 2.758.371 229.864
           
Örorku-/endurhæfingarlífeyrir kr. ár mán. ár mán.
Örorku- og endurhæfingarlífeyrir /grunnlífeyrir 32.775 2.575.220 214.602 4.148.420 345.702
Aldurstengd örorkuuppbót 100% 32.775
2.575.220 214.602 4.148.420 345.702
Tekjutrygging 104.957 0 0 3.672.827 306.069
Heimilisuppbót 30.480 0 0 2.798.470 233.206
           
Annað kr. ár mán. ár mán.
Framfærsluviðmið- býr ekki einn 174.946        
Framfærsluviðmið - býr einn með heimilisuppbót 203.005        
Örorkustyrkur (16 til 61 árs)
24.230 2.575.220 214.602 4.125.940

343.828

Örorkustyrkur (62 til 66 ára)
 32.775  2.575.220  214.602  4.148.420  345.702
Uppbót á lífeyri - 5 til 140% af lífeyri       2.400.000 200.000
Uppbót v/reksturs bifreiðar 12.115        
Vasapeningar 46.873 0 0 865.348 72.112

 Framfærsluviðmið:  Sérstök uppbót til framfærslu, skv. lögum um félagslega aðstoð nr. 99/2007, miðast við að lífeyrisþegar sem búa einir hafi ekki undir 180.000 kr. á mánuði í tekjur en aðrir 153.500 kr.

Skref 2: Hlutfall viðmiðunartekna sem hafa áhrif við útreikning

Þegar viðmiðunartekjurnar eru fundnar þarf að reikna út hlutfallsleg áhrif tekna á mismunandi greiðslutegundir. Hlutfall viðmiðunartekna sem reiknað er með sést í töflu 3
Tafla 3.  Hlutfallsleg áhrif viðmiðunartekna á greiðslutegundir lífeyris frá Tryggingastofnun
Greiðslutegundir Frádráttur
Elli-, örorku- og endurhæfingarlífeyrir (grunnlífeyrir) 25%
Tekjutrygging: Árstekjur allt að 2.575.220 kr. 45%
Tekjutrygging: Árstekjur yfir 2.575.220 kr. 20%
Heimilisuppbót ellilífeyrisþega 13,26%
Heimilisuppbót örorkulífeyrisþega 13,07%
Vasapeningar 65%
Dæmi: Ef viðmiðunartekjur eru 100 þús. á mánuði þá eru 45 þús. kr. (45%) dregnar af tekjutryggingunni og rúmar 13 þús. kr. dregnar af heimilisuppbót ef hún er til staðar.

Skref 3: Skattkort

Loks þarf að reikna út staðgreiðsluskatt sem þarf að skila af lífeyri og tengdum bótum.

  • Hægt er að velja að hvaða marki skattkortið er nýtt hjá Tryggingastofnun. Fyrir þá sem eru með tekjur annars staðar frá getur t.d.  borgað sig að skipta skattkortinu.
  • Hægt er að velja annað skattþrep ef mánaðarlegar tekjur eru hærri en 200 þús. kr

Prufuútreikningur

Auðvelt er að setja forsendur inn í reiknivél lífeyris á tr.is eða bráðabirgðaútreikning á tryggur.is til að skoða áhrif tekna á greiðslur.

Nánari upplýsingar

Mælt er fyrir um tekjutengingar lífeyris í lögum um almannatryggingar nr. 100/2007 og lögum um félagslega aðstoð nr. 99/2007.

Síða yfirfarin/breytt 28. des. 2011


Aldraðir
 

Þjónustuleiðir






Þetta vefsvæði byggir á Eplica